Ieder jaar geeft het nieuwe formatieplaatje voor tal van collega’s veel hoofdbrekens. Heel vaak is het een geweldige puzzel, vergt het veel praatsessies waarin teamleden moeten worden overtuigd om concessies te doen in het belang van de school. Maar de kern is altijd dat je nooit iedereen tevreden kunt stellen. Je houdt dus scheve gezichten en dus lopen collega’s met boze gezichten door de school. In de wandelgangen wordt flink gemopperd. De directeur is de gebeten hond.
Verschillende vrienden van me werken in het bedrijfsleven en verklaren ons schooldirecteuren voor gek. Wie is er nou eigenlijk de baas? Jij bepaalt toch zeker hoe je formatieplaatje eruit ziet? Wensenlijstjes indienen? Je bent zot! Er is maar één belang, dat is het bedrijfsbelang. Ik haast me dan om uit te leggen dat zij in wezen gelijk hebben, maar dat de cultuur in onderwijsland toch even iets anders ligt dan in het bedrijfsleven. Meestal begrijpen ze daar geen snars van, althans ze laten het niet blijken.

Dit jaar had ik voor de verandering zelf eens een hele kluif aan het nieuwe formatieplaatje. Ik kwam er maar niet uit. Op een zeker moment kwam ik op het lumineuze idee om de hele puzzel bij de teamleden op het bordje te leggen. Ik heb een groot vel papier genomen, de dagen van de week verticaal ingevuld en de groepen horizontaal. Ik heb de collega’s in een extra teamvergadering verteld dat ik er niet meer uitkwam. Op het vel mocht daarna iedereen zijn voorkeuren voor werktijden en de betrokken groep kenbaar maken. Ik heb me daarbij afzijdig gehouden en het proces gadegeslagen. In een mum van tijd was er een plaatje ingevuld. De knelpunten waren zichtbaar in beeld. Daarover kwam spontaan een discussie op gang. Er werd naar oplossingen gezocht. Hier en daar werd er morele druk uitgeoefend op een enkele collega. Een aantal knelpunten werd zo opgelost. Uiteindelijk stokte de discussie. Er bleef één enkel, maar hardnekkig, knelpunt in het plaatje over. Ik kreeg veel vragende blikken op dat moment. En nu, vroeg ik hardop. Het antwoord was simpel en unaniem: jij bent de directeur, wij verwachten dat jij een beslissing neemt. Over de procesgang ben ik zeer tevreden. Het resultaat  was er naar: in iets meer dan een uur was duidelijk zichtbaar waar de knelpunten lagen, kwamen daar oplossingen voor en kreeg ik als het ware een mandaat om een besluit te forceren over een enkel knelpunt dat er nog ligt. Zouden ze dit bedoelen in het bedrijfsleven als ze zeggen: Jij bent de baas?

Sebastiaan

Sebastiaan schrijft iedere week een blog voor Linca - verder met leiderschap in het onderwijs