Column: Shit is mest voor de toekomst!
Dat communicatie binnen een team een fragiel element kan zijn, zullen de meeste “teamspelers” vast beamen. Waar gecommuniceerd wordt, kunnen soms wat storingen optreden. Meestal is er sprake van een lichte ruis, en zo nu en dan moet er letterlijk worden ingegrepen om “de zender” en “de ontvanger” weer op één lijn te krijgen.
Sinds drie maanden heb ik het genoegen werkzaam te zijn op een basisschool waar men zich heel bewust bezig houdt met “communiceren”. Niet alleen de communicatie naar de kinderen, naar ouders en derden maar ook aan de communicatie onderling besteden we bewust aandacht. Op verzoek van het gehele team is er voor de zomervakantie besloten dit schooljaar te werken aan het herstel van de onderlinge communicatie. Door een opeenstapeling van gebeurtenissen is deze verstoord. Met als gevolg dat het vertrouwen in elkaar en /of in zichzelf naar een dieptepunt is gedaald. De samenwerking en communicatie tussen de leerkrachten bevorderen is een speerpunt in ons schoolplan voor dit schooljaar.
Dat een team met zo’n speerpunt komt om aan te werken vind ik een compliment op zich waard!
Dat uitgerekend ik terecht kom in een dergelijke omgeving is vast speling van het lot. Al kan ik gemakkelijk ratelen, ik kan zijn als een olifant in een porseleinkast als het gaat om het voeren van een diplomatiek gesprek. Het is een heerlijkheid om dan terecht te zijn gekomen naast een directeur die het woord diplomatie uitgevonden lijkt te hebben.
Ik ben meer van het direct benoemen van wat ik zie, ervaar en hoor. Het om de hete brij heen draaien is niet aan mij besteed. Maar binnen de functie van leidinggevende kom ik erachter dat het grofweg benoemen niet constructief bijdraagt aan de oplossing van een verstoorde communicatie.
Toch blijf ik erbij dat het niet uitspreken van vragen en ergernissen naar elkaar vaak de reden is waarom de communicatie tussen teamleden zo stroef verloopt. Juist binnen een schoolteam vind ik het bijzonder te concluderen dat de samenwerking tussen de leerkrachten soms moeizaam verloopt. Een groot deel van de dag houden wij ons bezig om onze leerlingen, bewust dan wel onbewust, te leren hoe ze met elkaar kunnen omgaan. Het uitzoeken van hun communicatiestoornissen kan minuten beslaan en het vertellen erover in de teamkamer of naar ouders neemt ook vaak heel wat tijd in beslag.
Echter als we als professionals elkaar feedback geven zijn al die zaken die zo eenvoudig lijken niet altijd meer zo eenvoudig. Beschuldigingen zijn snel gemaakt en lastig te herstellen.
Zo bleek ook toen onlangs een collega bij ons afscheid nam. In haar afscheidsrede naar het team werden alle frustraties geventileerd. Om er voor te zorgen dat we dit als een “wijze les” zouden oppakken had de persoon in kwestie veel werk verricht en een eigen “atlas van de belevingswereld” voor onze school nagelaten. In dit naslagwerk werd het team letterlijk in kaart gebracht.
Voor ieder een persoonlijk A4-tje met daarop persoonlijke feedback over wat ze zag en tot slot een mooie tip om mee aan de slag te gaan.
Het sloeg in als een bom! Mensen waren gekwetst, teleurgesteld, overstuur, klapten dicht, furieus of werden apathisch. En een kleine groep verhief haar tot held van de dag!
Het kostte ons een dikke week als leidinggevenden om het team weer enigszins op de rails te zetten. Ze had met haar beste bedoelingen er geen moment bij stil gestaan dat ze haar waarheden als de waarheid had neergezet.
Er was meer sprake van een monoloog en niet van een dialoog.
Toch kon ik het niet nalaten haar aan het eind van de week te bedanken. Als geen ander was het haar gelukt om het team in beweging te krijgen.
De middenbouw-coördinator hing de volgende dag een spreuk aan onze spreukenwand: “Shit is mest voor de toekomst!” Alle woordelijke shit die we over ons heen hadden gekregen heeft ons in korte tijd verder gebracht als team. In een korte tijd is heel wat communicatie op gang gekomen. En het leuke is dat het hier geen monologen maar dialogen betreft!
Een andere wijze had onze voorkeur gehad maar ik ben trots dat we als team zijn geslaagd de shit als mest te zien. Het belooft een vruchtbaar schooljaar te worden.
Carin Robles
Wekelijks verschijnt er een nieuwe column op Linca - verder met leiderschap in het onderwijs
Redactie Linca
Linca is een initiatief van Centrum van Nascholing Amsterdam en Interstudie NDO. Ze is geboren op het internet op 1 januari 2009. Ze is een platform waar onderwijs professionals inspiratie kunnen halen, zich kunnen ontwikkelen, van elkaar kunnen leren en aan loopbaanontwikkeling kunnen doen. Ze geeft veel informatie maar hoopt ook veel van anderen te leren, iedereen mag zijn of haar bijdrage leveren.
Website: www.linca.nl E-mail: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
